تصفیه فاضلاب نساجی و رنگرزی


تصفیه فاضلاب صنایع نساجی و رنگرزی در بين انواع فاضلاب های صنعتی دارای پیچیده گی های ویژه ای در فرایند تصفیه میباشد.


ترکیبات رنگی بکاررفته فاضلاب صنایع نساجی و رنگرزی دارای کمپلکس های پیچیده ای از مواد آلی و معدنی هستند. بيشتر اين تركيبات جز گروه تركيبات مقاوم به تجزيه، فلزات سنگين نظير كروم و سرب، مواد سمي و از بين برنده ميكروارگانيسم هاي طبيعي موجود در آبها مي باشند.
همچنين درفاضلاب صنایع نساجی و رنگرزی، تركيبات سرطانزا نظير بنزن و مشتقات آن، تركيبات آمين و نيترو نيز مشاهده مي گردد.
بنابراين قبل از تخليه اين نوع فاضلابها به منابع پذيرنده در محیط زیست، می باسیت فرايندهايي جهت تصفيه فاضلاب اين صنايع انجام گيرد.

آلودگی های مهم و قابل توجه در صنایع نساجی و رنگرزی را به صورت زیر می توان گروه بندی کرد:

  • آلاینده های طبیعی (خس، خاشاک، ...) روغن ها و گریس ها بر روی الیاف پنبه و پشم

  • مواد شیمیایی افزوده شده و یا جدا شده در فرایندهای گوناگون

  • پرزهای الیاف کوتاه جدا شده از الیاف اصلی و منسوجات در فرایندهای مختلف سمی مکانیکی و شیمیایی

منا بع اصلی آلودگی آب در صنعت نساجی در جدول زیر نشان داده شده است


مخلوط الیاف طبیعی و مصنوعیلیاف مصنوعیپشمپنبه
آهارگیریآهارگیریتهیهآهارگیری
شستشوشستشوشستشوشستشو
رنگرزیرنگرزیکربونیزاسیونمرسریزاسیون
چاپچاپنمدی کردنسفیدگری
تکمیلتکمیلرنگرزیرنگرزی
--تکمیلچاپ و تکمیل
 

  • روش های معمول در تصفیه فاضلاب نساجی و رنگرزی

روشهاي مختلف فيزيكي، شيميايي و بيولوژيكي براي تصفيه فاضلابهاي نساجي حاوي الياف پلي اكريليكدر كشورهاي مختلف مورد استفاده قرار گرفته است
كه برخي از آنها در تصفيه فاضلاب نساجي حاوي الياف طبيعي پشم و پنبه بسيار موفق بوده اند اما يكي از مشكلات عمده اين روش ها نياز به كنترل pH و تنظيم آن
و تزریق دقیق مواد شیمیایی منعقد کننده در فرايند تصفيه اوليه  مي باشد. استفاده از مواد منعقد كننده جهتپیش تصفيه فاضلابهاي نساجي و رنگبری ،
داری مشکلاتی از لحاظ دقت در راهبری و هزینه راهبری سیستم میباشد.
از مشكلات اين روش ، توليد لجن ته نشین شده در حجم زياد مي باشد همچنین لجن  ته نشین شده بدلیل وجود
باقی مانده مواد منعقد کننده براحتی قابل دفع نبوده و میبایست حتما توسط سازمان مدیریت پسماند به مکانهای
تعیین شده حمل و تخلیه گردد. دوم هزینه تزریق مواد شیمیایی به  فاضلاب نیز بسیار بالا میباشد.


فرایند های انتخابی تصفیه فاضلاب صنایع نساجی و رنگرزی:

شرکت پژوهش صنعت آب از سه روش در تصفیه فاضلاب صنعتی نساجی ها استفاده مینماید که علاوه بر کسب
نتیجه لازم جهت بازیافت آب مصرفی ، هزینه های نگهداری سیستم تصفیه خانه را نسبت به دیگر روشهای معمول در
تصفیه فاضلاب های واحد های نساجی تا 70% کاهش میدهد. این روشها به ترتیب ورود فاضلاب به هرواحد به شرح زیر است:


  • تصفیه فیزیکی

آشغالهای فاضلاب که خاوی پرز و الیاف حاصل از شستشو و دیکر مراحل تولید میباشند توسط سه دستگاه آشغالگیراستاتیکی یا باصطلاح دستی جدا میگردند.

  • تصفیه الکتروکواگولیشن(راکتور PECR )در تصفیه فاضلاب صنایع نساجی و رنگرزی

  • فاضلاب پس از آشغالگیری بجای استفاده از روشهای پرهزینه تصفیه شیمیایی وارد راکتور PECR که طراحی و ساخت
    آن انحصاراً توسط این شرکت انجام میشود شده و بدون استفاده از مواد منعقد کننده رنگبری شده و حدود 70% از بار آلودگیآن در مدت کوتاهی حذف میگردد. رنگ و دیگر مواد شیمیایی موجود در فاضلاب
    بصورت لجن غلیظی از فاضلاب براحتی جدا شدهو در حوضچه ای ذخیره سازی میگردد.

  • مکانیسم عمل راکتور PECR:

  • روش تصفیه فاضلاب PECR عبارت است از تولید مواد منعقد کننده در محل با استفاده از تجزیه الکتریکی الکترودها،و تولید یونهای فلزی در آند و یون هیدروژن و اکسیژن درکاتد.
    این عمل باعث لخته شدن و جداشدن مواد آلاینده از فاضلاب خواهند شد.پساب داخل مخزن راکتور ، توسط الکترودها بوسیله جریان برق فعال شده و در نتیجه عوامل منعقد کننده در آند
    و گاز هیدروژن در کاتد متصاعد میشود .این عوامل منعقد کننده  به مواد آلاینده چسبیده  و تشکیل لخته میدهد ،سپس گاز هیدروژن در حینبالا آمدن آنها را به سطح آورده و پس از شناور
    شدن به حوضچه ته نشینی منتقل می گردد.
    با توجه به حذف بیش از 70% از آلودگی فاضلاب در مرحله قبلی جهت تکمیل فرایندتصفیه نیاز به استفاده از روش تصفیه بیولوژیکی خواهیم داشت. معهذا بر خلاف روشهای قدیمی
    تصفیه بیولوژیکی تصفیه فاضلاب صنایع نساجی ،که از تلفیق دو روش تصفیه بیهوازیو هوازی استفاده میگردد، این شرکت پس از تصفیه مرحله دوم یا همان الکترو کواگولیشن تنها
    از سیستم تصفیه هوازی به روش MBBR یا به عبارت دیکر تصفیه فاضلاب هوازی با رشد چسبیده در بستر متحرک استفاده مینماید.از جمله مزایای این روش کاهش عملیات ساخت
    ابنیه تصفیه خانهتا 50% و راهبری بسیار ساده و کم هزینه آن خواهد بود.


    • معرفی روش هوازی MBBR

    با استفاده از این راکتور هوازی که دارای بستر یا مدیا متحرک میباشد،  بجای رشد معلق میکروارگانیسمها از رشدچسبیده استفاده خواهد شد.بدین نحو که میکرو ارگانیسمها بجای معلق
    بودن در فضای راکتور با چشبیدن روی خلل و فرج این بستر مواد غذایی بیشتری را مورداستفاده قرارداده و با استفاده از زمان ماند میکروبی بیشتری نسیت به حذفازت الی بار آلودگی
    خروجی را بسیار کاهش خواهند داد.اپراتوری این راکتور در حد صفر بوده و نیاز به بازگشت لجن فعال نخواهد داشت.فاضلاب پس از عبور از راکتور MBBR
    جهت زلال سازی نهاییوارد حوضچه ته نشینی خواهد شد.

    • تانک ته نشینی

    فاضلاب خروجی از راکتور هوازی وارد این تانک میگردد. و طی سپری نمودن زمان ماند مناسب و ته نشین شدنلجن فعال در کف تانک ،فاضلاب تصفیه شده از طریق سرریز های فلزی
    نصب شده در بالای تانک ته نشینی خارجمیگردد. لجن باقی مانده به عنوان کود بیولوزیکی قابل دفع در اراضی کشاورزی خواهدبود.

    • کلر زنی

    فاضلاب تصفیه شده میبایست جهت تخلیه در اراضی کشاورزی ضد عفونی گردد. به همین منظور توسط تزریق مواد ضد عفونی کنندهفاضلاب در این حوضچه ضد عفونی شده و پس از آن
    قابل دفع در ارضی کشاورزی است .
     جهت باز یافت و عاری نمودن فاضلاب از هرگونه ذرات معلق ، فاضلاب تصفیه شده خروجی از حوضچه کلر زنی وارد مخارن فیلتر کربن فعال شده و پس از عبور از این مخازن قابل استفاده مجدد در خط تولید خواهد بود .